Osmanlı'da Seçim: II. Meşrutiyet Dönemi

1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı, otuz yıl aradan sonra Osmanlı parlamentosunu yeniden açtı. Aynı yıl yapılan seçimler, imparatorluk tarihinin en canlı siyasi kampanyalarından birine sahne oldu.

Seçim sistemi

Seçimler yine iki dereceli yapıldı. Belirli sayıda seçmen bir ikinci seçmen belirliyor, ikinci seçmenler de mebusları seçiyordu. Her sancak nüfusuna göre mebus çıkarıyordu.

Siyasi rekabet

Dönemin başlıca aktörleri İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Ahrar Fırkasıydı. İttihat ve Terakki seçimlerden açık üstünlükle çıktı ve meclisin ağırlıklı gücü hâline geldi.

Sonraki yıllarda Hürriyet ve İtilaf Fırkası gibi muhalefet partileri kuruldu. 1912 seçimleri, baskı iddiaları nedeniyle tarihe "sopalı seçim" olarak geçti.

Basın ve kampanya

Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte sansürün gevşemesi, gazete sayısında hızlı bir artışa yol açtı. Seçim kampanyaları büyük ölçüde gazeteler ve mitingler üzerinden yürütüldü. Bu, Türkiye'de siyasal propagandanın ilk kitlesel örneğidir.

Mirası

Meşrutiyet döneminin parti örgütlenmesi, seçim kampanyası ve meclis içi muhalefet pratikleri, Cumhuriyet dönemine aktarılan önemli bir siyasal birikim oluşturdu.