Seçim Anketleri Nasıl Yapılır?
Güvenilir bir seçim anketi, rastgele sorulan sorulardan çok daha karmaşık bir yöntem gerektirir.
1. Örneklem tasarımı
Anket, seçmenin tamamına değil temsil gücü olan bir örnekleme uygulanır. Örneklem; bölge, kentsel-kırsal, yaş, cinsiyet ve eğitim dağılımı bakımından toplumu yansıtmalıdır.
Genellikle tabakalı rastgele örneklem kullanılır: toplum katmanlara ayrılır, her katmandan payına göre kişi seçilir.
2. Saha yöntemi
- Yüz yüze: En güvenilir, en pahalı yöntem.
- Telefon (CATI): Hızlı, ancak belirli yaş gruplarına ulaşmakta zorlanır.
- Çevrim içi: Ucuz, ancak internet kullanmayan kesim dışarıda kalır.
3. Ağırlıklandırma
Ulaşılan örneklem toplumdan saparsa, sonuçlar nüfus verilerine göre ağırlıklandırılır. Bu adım şeffaf yapılmazsa sonuç manipülasyona açık hâle gelir.
4. Kararsızların dağıtımı
Kararsız oranı yüzde on beşi bulabilir. Bu kesimin nasıl dağıtıldığı sonucu doğrudan değiştirir ve anket kuruluşları arasındaki farkın en büyük nedenidir.
5. Hata payı
Örneklem büyüklüğüne bağlı olarak hesaplanır. 1.500 kişilik bir örneklemde hata payı genellikle ±2,5 puan civarındadır. İki parti arasındaki fark hata payından küçükse "başa baş" demek gerekir.
Anket okurken
Ayrıntılı değerlendirme için anket okuma rehberimize bakın.